Tannenberg 2014 - rekonstrukcja


Der Tod eint sie Alle – Смерть всех объединила - Śmierć połączyła wszystkich


Tego dnia przyglądaliśmy się dwóm żołnierzom spacerującym po szosie tam i z powrotem koło wioski Gierzwałd. Zaciekawili nas, bo jeden był w mundurze kajzerowskim, drugi w carskim i rozmawiali po niemiecku. Zebrała się dość liczna grupa ludzi i zagadnięto ich. Okazało się, że w rzezi pod Waplewem biło się na bagnety dwóch rodzonych braci. Kiedy się rozpoznali, przestali się bić. Niemiecki żołnierz został ranny w rękę. Umknęli trochę do tyłu i zgłosili się do władzy przełożonej tego rannego. Niemiec dostał przepustkę do polowego szpitala, a żołnierz rosyjski – do niewoli, do domu swego brata, jak się okazało. (…) Ludzie porozkładali się na swych wozach, niektórzy poszli do na klepisko do stodoły lub do sąsieku. Nagle spod siana odezwał się ktoś po polsku. Był to lekko ranny żołnierz rosyjski. Najpierw zlękliśmy się go, ale wkrótce się dogadaliśmy. Zszedł po drabinie na klepisko i prosił, żeby go koniecznie oddać do niewoli. Ludzie go napoili, nakarmili i akurat, gdy wspólnie z nieszczęśliwcem zajadano, przyjechały sanitarki. Zabrały jeńca do szpitala.

Karol Małłek – Z Mazur do Verdun


Zarys historii

Niemcy i Rosja należały do jednych z największych mocarstw wojskowych Europy na początku XX w. Oba te kraje przez wiele lat przygotowywały się do konfrontacji wojennej. W 1914 r. wybuchła I wojna światowa. Po rozpoczęciu działań wojennych obszar Prus Wschodnich /prowincji niemieckiej/ stał się miejscem zaciętych walk szczególnie na obszarze obecnego województwa warmińsko-mazurskiego. Rosjanie planowali zajęcie Prus Wschodnich i najkrótszą drogą dotarcie do Berlina.

Zmagania militarne na tym obszarze nie pozostały też bez wpływu na rozwój wydarzeń nie tylko na innych odcinkach Frontu Wschodniego Wielkiej Wojny, ale także w odległej Francji. Należy też podkreślić, że stoczone bitwy w 1914 roku na terenie Warmii i Mazur stały się początkiem końca cesarstwa rosyjskiego jednego z państw zaborczych I Rzeczypospolitej.

Czy warto w ogóle zajmować się działaniami militarnymi, które rozpoczęły I wojnę światowa, a rozegrały się w miejscach rzadko wymienianych w podręcznikach geografii czy historii? Chyba tak, gdyż w stoczonych bitwach w armiach zaborczych naprzeciw siebie walczyli Polacy. Tym samym już w 1914 roku wśród nich rodziła się myśl o niepodległej Polsce.

W 2014 roku mija 100. rocznica wybuchu I wojny światowej i chociaż Polski jako niepodległego bytu wśród walczących państw nie było, to udział Polaków w armiach państw zaborczych, często bratobójczych, był ogromny. Również obszar Warmii i Mazur stał się miejscem zaciętych walk szczególnie w sierpniu 1914 r. Ich świadectwem są liczne kwatery wojenne, pomniki, tablice pamiątkowe na których widnieją polsko brzmiące nazwiska, jak i pozostałości po fortyfikacjach stałych i polowych. Wydaje się, iż fakty te stanowią wystarczający argument, aby poprzez symboliczną rekonstrukcje walk uświadomić i usystematyzować jedne z ważniejszych wydarzeń początkowego okresu I wojny światowej.

Rekonstrukcja będzie stanowić element szerszego programu obchodów wybuchu Wielkiej Wojny w Województwie Warmińsko-Mazurskim w ramach tzw. „Szlak Frontu Wschodniego I Wojny Światowej” realizowanych na podstawie porozumienia podpisanego przez Marszałków ośmiu województw: Warmińsko-Mazurskiego, Podlaskiego, Łódzkiego, Mazowieckiego, Świętokrzyskiego, Lubelskiego, Małopolskiego i Podkarpackiego.

Choć mówi się o jednej bitwie znanej jako bitwa pod Tannenbergiem, to jednak składa się ona z wielu niezależnych bojów, które tworzą całość tego konfliktu. Od 25 sierpnia jednym z decydujących miejsc w których rozstrzygała się bitwa był obszar wokół jeziora Kownatki a więc obejmujący m.in. takie wioski jak Szkotowo, Michałki czy Frąknowo. Doszło tutaj do bratobójczych walk żołnierzy 41 dywizji piechoty XX Korpusu Niemieckiego składającego się z Mazurów i Warmiaków a 2 dywizją rosyjskiej piechoty 2 Armii zwanej też „Warszawską”, czyli żołnierzami imperium rosyjskiego mobilizowanego z rekrutów pochodzących w większości z Mazowsza. Wielokrotnie stawali naprzeciw siebie sąsiedzi z wiosek znajdujących się na pograniczu Prus wschodnich i Mazowsza. Fakty te nie mogą ujść pamięci i obecna okrągła rocznica wybuchu I wojny światowej stanowi doskonały moment przypomnienia tych tragicznych faktów w historii naszego narodu.

prof. Wiesław Bolesław Łach


Wójt Gminy Kozłowo Jacek Jankowski
Przewodniczącą Rady Gminy -Alicja Eidtner
wraz z mieszkańcami
oraz portal historii ożywionej www.dobroni.pl

w setną rocznicę wielkiej bitwy pod Tannenbergiem

serdecznie zapraszają

rekonstruktorów armii niemieckiej i rosyjskiej do udziału w Dniach Historii Ożywionej Tannenberg 1914 - Kozłowo 2014,
które odbędą się w dniach 25-27 lipca 2014 roku w Szkotowie.


Walki bitewne nigdy nie dotarły do samego Tannenberga. Gmina Kozłowo należy do miejsc gdzie do dziś kampania 1914 zostawiła po sobie trwały ślad. To tu nastąpił najpierw frontalny atak sił rosyjskich a potem niemiecki kontratak. To tu właściwie faktycznie przebiegała bitwa, którą historycy nazwali bitwą pod Dannenbergiem. Walki na terenie Gminy toczyły się nie tylko w sierpniu, ale także i w listopadzie 1914. Wojna pozostawiła po sobie 24 cmentarze i mogiły na których wiecznym snem spoczywa 1627 żołnierzy z armii niemieckiej i rosyjskiej (516 Niemców i 1111 Rosjan), a cmentarz wojenny w Szkotowie jawi się jako jeden z najpiękniej zaprojektowanych i wykonanych na terenie całych Warmii i Mazur.

Za stronę rekonstrukcyjną odpowiada GRH 152 IR z Malborka (oddziały niemieckie), a GRH 21 Muromskiego Pułku Piechoty z Warszawy oraz 14 Pułku Strzelców Syberyjskich z Przasnysza za oddziały rosyjskie.

Proponowany plan Dni Historii Ożywionej Tannenberg 1914 – Kozłowo 2014

Czwartek 24 lipca 2014 roku
- otwarcie obozu rekonstrukcyjnego
Piątek 25 lipca 2014 roku
- zwiedzanie pola bitwy pod Tannenbergiem
- festiwal kultury polskiej, niemieckiej i rosyjskiej w Browinie;
Sobota 26 lipca 2014 roku
- zwiedzanie obozu rekonstrukcyjnego
- próba generalna bitwy
- wieczorne widowisko światło-dźwięk na cmentarzu w Szkotowie
Niedziela 27 lipca 2014 roku
- pokazy grup rekonstrukcji historycznej
- rekonstrukcja bitwy pod Tannenbergiem

kontakt: bitwa1914@wp.pl